Jak YouTube pożarł TV
Cześć!
Zanim skierujesz wzrok niżej, do właściwego tekstu wstępniaka chciałbym prosić Cię o chwilę uwagi. Jak widzisz ten newsletter jest darmowy, otwarty i dla wszystkich - i chciałbym tak dalej go prowadzić.
Niemniej poświęcam miesięcznie kilkanaście godzin na tworzenie tekstów, płacę za korektę i redakcję, opłacam kilka narzędzi - jednym słowem: to wszystko kosztuje :)
Jeśli jesteś zadowolony / zadowolona z tego, co tutaj czytasz to rozważ czy nie dorzucić się i nie wesprzeć mnie w kontynuowania pisania.
Będę ogromnie wdzięczny!
Część moich czytelników może pamiętać, jak pewnej ponurej, grudniowej soboty, zamiast Teleranka w telewizji pojawił się smutny pan w ciemnych okularach. Jeszcze nie tak dawno temu telewizja miała siłę kształtować doświadczenia całego pokolenia.
To ona wyznaczała rytm dnia i tygodnia, od telenowel po wieczorne talk-show. Była jedynym wizualnym sprawozdawcą wydarzeń sportowych. Główne pasma informacyjne kształtowały dyskurs polityczny i społeczny. Dziś ta dominacja wyraźnie się chwieje. W coraz większym stopniu to platformy cyfrowe i serwisy streamingowe przejmują funkcję „domowego centrum rozrywki”.
“YouTube oraz platformy VOD nie tylko zmieniają sposób konsumpcji treści, lecz redefiniują cały model produkcji, dystrybucji i monetyzacji mediów. Tradycyjna telewizja musi się dostosować – albo zniknie z głównego nurtu.”
Nie tylko koty
YouTube nie jest już miejscem wyłącznie dla krótkich filmików z kotami czy virali. Coraz skuteczniej wkracza w obszary zarezerwowane dotąd dla klasycznej telewizji: sport, rozrywka, programy typu late-night. Co więcej, jak pokazują dane z USA, głównym ekranem, na którym użytkownicy konsumują YouTube’a, jest dziś telewizor – nie komputer czy telefon.
“Kiedy YouTube zawarł umowę, na mocy której będzie płacił NFL około 2 miliardy dolarów rocznie za usługę streamingu NFL Sunday Ticket w 2022 roku, zszokowało to branżę telewizyjną, sygnalizując, że YouTube poważnie podchodzi do sportu. Tymczasem sport to ostatni bastion tradycyjnej telewizji. Poza NFL, YouTube od około roku stara się o prawa do transmisji kilku innych ważnych wydarzeń sportowych.”
To symboliczna zmiana: ekran, który przez dekady należał do nadawców linearnych, stał się bramą do świata treści internetowych. Oznacza to fundamentalne przemodelowanie sposobu, w jaki konsumujemy media. Harmonogram nadawania zastępuje algorytm rekomendacji, a pasmo czasowe – natychmiastowy dostęp na żądanie. Gdyby jakakolwiek telewizja postanowiła wyemitować sześć odcinków serialu jeden po drugim, akcjonariusze by zjedli management bez popijania. Dla wielu użytkowników serwisów streamingowych binge watching to codzienność.
„Walka o własność intelektualną będzie się tylko nasilać. Ewolucja preferencji widzów idzie w parze z transformacją modeli – z tradycyjnego modelu produkcji charakteryzującego się wysokimi kosztami, wysokimi inwestycjami i wysokim ryzykiem, w model oparty na treściach tworzonych przez użytkowników”.
Logika setki
Wraz ze zmianą technologii, zmienia się też treść i format. Tradycyjna telewizja funkcjonowała w sztywnych ramach: harmonogramy, pasma reklamowe, produkcja dostosowana do konkretnych godzin emisji.
Platformy cyfrowe oferują natomiast elastyczność, zasięg globalny, precyzyjne targetowanie i zupełnie inne modele zaangażowania. Klipy z programów typu „late-night” coraz częściej zdobywają popularność nie w czasie emisji, lecz jako skrócone wersje publikowane online. Już wcześniej dziennikarze dostrzegali jaką moc ma dobra “setka” (kilku-kilkunastosekundowa wypowiedź) od polityka, eksperta, czy celebryty. W dobie rolek wartość mocnej “setki” wystrzeliła w powietrze. TikTok czy rolki to w swojej istocie strumień takich “setek” o rozmaitej tematyce.
Co więcej, YouTube inwestuje coraz więcej w produkcje długometrażowe i transmisje na żywo – od wydarzeń sportowych po koncerty i debaty polityczne. W Brazylii YouTube’owy kanał CazéTV zdobywa prawa do transmisji meczów i konkuruje z tradycyjnymi nadawcami. Taka „platformizacja” treści wymusza nowe podejście do formatu – bardziej dynamiczne, modularne, dostosowane do konsumpcji w różnych kontekstach i na różnych urządzeniach.
“W ciągu ostatnich 20 lat serwis YouTube, należący do Google, powoli, a następnie szybko stał się dominującą siłą w mediach, centrum szerokiej gamy gatunków, od talk-show i komedii po programy kulinarne i programy bez scenariusza. Jednak większą nagrodą dla platformy wideo byłoby przejęcie pozostałych godzin, które ludzie spędzają przed telewizorami i istnieją oznaki, że YouTube jest bliski przełomu w tej dziedzinie.”
Radykalnie zmieniają się również modele monetyzacji. Klasyczna telewizja opierała się na sprzedaży reklam do masowej widowni oraz przychodach z abonamentów kablowych. Platformy cyfrowe dysponują natomiast całym arsenałem nowych narzędzi: podziałem przychodów z reklam, płatnymi subskrypcjami kanałów, super-czatami, sponsoringiem, e-commerce. Przychody YouTube’a w 2024 roku wyniosły około 54,5 miliarda dolarów, a prognozy mówią o przekroczeniu 100 miliardów do 2030 roku.
Skostniałe koszty
Dla porównania: struktura kosztów i przychodów w klasycznej telewizji pozostaje mniej elastyczna i mniej skalowalna. Cyfrowe platformy pozwalają natychmiast testować, optymalizować i skalować treści. Reklama cyfrowa jest precyzyjnie targetowana, wyniki kampanii są mierzalne w czasie rzeczywistym, a ROI łatwo weryfikowalny. To zmienia zasady gry i stawia tradycyjnych nadawców w trudnej pozycji.
“W 2024 r. serwis YouTube wygenerował ponad 36 mld dolarów przychodów z reklam, a kierownictwo twierdzi, że roczne przychody w tym z subskrypcji takich jak YouTube Premium i YouTube Music przekraczają 50 mld dolarów, przy czym przychody są dzielone między ponad 3 miliony twórców uczestniczących w programie partnerskim.”
W tym kontekście coraz trudniejsze staje się utrzymanie masowej widowni. Widzowie migrują do formatów on-demand, coraz częściej wybierając konkretne treści, twórców i platformy, a nie kanały telewizyjne. Tradycyjni nadawcy reagują – tworzą własne serwisy streamingowe, eksperymentują z hybrydowymi modelami emisji, próbują wejść w świat social mediów. Część posuwa się do publikowania formatów, które do tej pory istniały wyłącznie on-line, na przykład nagrań z gier komentowanych przez grajacych streamerów.
Ale w większości są to reakcje defensywne. Przebudowa modelu działania nie jest łatwa, gdy struktury organizacyjne, model finansowania i przyzwyczajenia produkcyjne są głęboko osadzone w XX-wiecznym schemacie. Schemacie, który, dodajmy, w drugiej połowie XX wieku i na początku XXI wieku trząsł światem.
Z perspektywy kultury oznacza to również przesunięcie w stronę treści bardziej interaktywnych, angażujących społeczności, dynamicznych, co premiuje niezależnych twórców i formaty viralowe.
“W ciągu ostatnich czterech lat YouTube wypłacił ponad 100 miliardów dolarów swoim twórcom, artystom i partnerom medialnym.”
Ostatnie bastiony
Oczywiście nie wszystkie segmenty telewizji są równie zagrożone. Transmisje sportowe na żywo, wydarzenia masowe, breaking news – to wciąż domena klasycznej telewizji. Ale i tu rośnie presja. Platformy streamingowe coraz śmielej konkurują o prawa do transmisji, oferując jednocześnie dodatki, których tradycyjna telewizja nie jest w stanie zapewnić: interaktywne komentarze, alternatywne kamery, czaty społecznościowe. W dłuższej perspektywie nawet te bastiony mogą zostać przejęte przez platformy cyfrowe, jeśli nadawcy nie wprowadzą istotnych zmian. Szczególnie, jeśli najmocniejszym elementem występu naszej reprezentacji są komentarze Dariusza Szpakowskiego.
Rewolucja u Kimmela
“Problemy nie omijają również formatu “late nigth”, mniej popularnych w Polsce, które jednak dla wielu Amerykanów były najważniejszym oknem na świat i miejscem, gdzie tłumaczono im współczesność. Program The Late Show With Stephen Colbert został zdjęty z anteny CBS, a krótkotrwała przerwa w nadawaniu programu Jimmy’ego Kimmela w ABC zwróciła uwagę na trudności związane z tym formatem. YouTube powoli, a potem nagle stał się de facto domem dla programów nadawanych dotychczas późnym wieczorem, nie tylko dla programów telewizji linearnej, ale także dla nowych talentów, które pojawiły się na tej platformie.”
Świat mediów przechodzi dziś głęboką transformację. YouTube i platformy streamingowe przestają być medium w pełni odrębnym od telewizji. Stają się jej realną alternatywą, a w wielu obszarach głównym graczem. Zmienia się ekran, zmienia się treść, zmieniają się modele biznesowe, a odbiorcy migrują.
“Wynikiem eksplozji popularności podcastów i rewolucji związanej z formułą late night jest fakt, że celebryci mogą wykorzystać swoją sławę, aby stać się głównymi twórcami YouTube, a twórcy mogą wykorzystać platformę, aby sami stać się wielkimi gwiazdami.”
Programowy tetris
Tradycyjna telewizja stoi przed wyborem: dostosować się do świata platform i algorytmów albo oddać pole. Dla widzów oznacza to większy wybór i większą kontrolę, ale też konieczność świadomego zarządzania własnym czasem i uwagą. Telewizja wymyślała program za użytkownika. Obecnie odbiorca składa treść i program dla siebie jak w tetrisie, wciskając odcinek serialu między siłownię a pracę, a program kulinarny akurat przed obiadem. Może właśnie to, bardziej niż sama technologia, jest największą rewolucją współczesnych mediów.
Ale z drugiej strony - każdy ma program dla siebie, bez jednoczącej mocy tradycyjnej telewizji. Smutny pan w ciemnych okularach zamiast ręcznie rysowanego koguta stał się symbolem i zbiorowym wspomnieniem pokolenia. Jego echo usłyszeć można choćby w powieści “Wroniec” Jacka Dukaja, który sam pamiętał, że wspominano jakiś złowrogi “WRON”.
Czy taką moc może mieć awaria YouTube?
Artur Kurasiński
Fajny tekst? Chcesz mnie wesprzeć w tworzeniu kolejnych?
JAK AI ZABRAŁ BIZNES PRAWNIKOM?
W tym odcinku podcastu TECHNOFOBIA rozmawiam z Kubą Barwańcem – prawnikiem po Uniwersytecie Łódzkim, byłym współpracownikiem kancelarii Mariański Group, a dziś współtwórcą jednego z najciekawszych legaltechowych startupów w Polsce czyli Pergamin (platformie, która usprawnia zawieranie umów w średnich i dużych firmach).
Pergamin to platforma do tworzenia i zarządzania dokumentami prawnymi, która powstała w 2017 roku i przeszła długą drogę: od akceleratora Huge Thing, przez pivot z MŚP na HR w dużych firmach, aż po rundę inwestycyjną na 11 mln zł w 2024 roku z funduszu OnDean Forward.
W rozmowie z Jakubem poruszane są następujące wątki:
+ Błędy, które prawie ich zniszczyły – i czego się z nich nauczyli,
+ Rola AI w tworzeniu umów i o tym, czego sztuczna inteligencja nie powinna robić w prawie,
+ Jak bolesne może być szukanie product-market fit,
+ Kulisy rozmów z inwestorami i mówimy, które rady były katastrofalne,
+ Jak będzie wyglądać przyszłość pracy prawników i samego Pergaminu.
To nie jest rozmowa o tym, jak technologia zmienia świat, tylko konkretna historia o tym, jak technologia czasem zawodzi, a potem (jeśli jesteś uparty) daje drugą szansę.
ZOBACZ📺
POSŁUCHAJ🎙️
NEWSY WARTE TWOJEJ UWAGI:
Przeszukałem cały Internet w poszukiwaniu najciekawszych/najważniejszych historii dotyczących technologii ;)
GOOGLE I POTĘGA KWANTÓW
Google ujawniło Willow – najpotężniejszy komputer kwantowy świata, zdolny rozwiązać zadanie, które klasycznym maszynom zajęłoby tryliony lat. To przełomowy krok w stronę praktycznego wykorzystania przewagi kwantowej.
ALTMAN I JONY IVE STWORZĄ NAJLEPSZY GADŻET AI?
Nowe AI‑urządzenie od Sama Altmana i Jony’ego Ive’a weszło w fazę prototypu i ma oferować spokojniejsze, bardziej intuicyjne doświadczenie niż smartfon. Debiut planowany jest w ciągu dwóch lat.
LEGO WPROWADZA SMART BRICK
Na CES 2026 LEGO zaprezentowało inteligentny klocek z czujnikami, światłem i dźwiękiem, który reaguje na otoczenie bez użycia ekranu. Nowa technologia trafi do zestawów od marca jako część systemu Smart Play.
SŁUCHAWKI, KTÓRE CZYTAJĄ MYŚLI
Nowe aparaty słuchowe wykorzystują biosygnały, takie jak EEG i ruchy oczu, by automatycznie dostosować dźwięk do koncentracji użytkownika. To przełom w poprawie słyszenia w trudnych warunkach.
W CHINACH LUDZIE SZKOLĄ ROBOTY
W państwowych ośrodkach treningowych pracownicy wykonują codzienne czynności, by uczyć roboty ludzkich ruchów. To część strategii rozwoju „ucieleśnionej” AI w chińskim przemyśle.
OPENAI SKUPI SIĘ NA ZDROWIU UŻYTKOWNIKÓW
Nowa zakładka w aplikacji ChatGPT pozwala łączyć dane z Apple Health i innych źródeł, by zadawać pytania zdrowotne i analizować wyniki. Usługa rusza testowo z naciskiem na prywatność.
KSIĘŻYCOWY HOTEL JUŻ DOSTĘPNY DO REZERWACJI
Startup GRU Space rozpoczął sprzedaż miejsc w przyszłym hotelu na Księżycu za 250 000 dolarów. Pierwsze loty turystyczne planowane są na 2032 rok, choć projekt wciąż stoi przed ogromnymi wyzwaniami technologicznymi.
AGENCJE FEDERALNE KORZYSTAŁY Z KAMER AMAZON
ICE, Secret Service i marynarka wojenna miały dostęp do ogólnokrajowej sieci kamer Flock, które śledzą pojazdy w czasie rzeczywistym. Senator Ron Wyden ostrzega, że skala inwigilacji była większa niż wcześniej ujawniono.