Kto zaprogramuje przyszłość Europy?
"Generative AI Outlook 2025" to nie tylko katalog trendów. To lustro, w którym Europa musi spojrzeć sobie w oczy. Jeśli chcemy, by sztuczna inteligencja nie tylko działała u nas, ale też pracowała
Raport „Generative AI Outlook 2025” pokazuje, że sztuczna inteligencja generatywna przeszła z fazy eksperymentu do bycia centralnym mechanizmem transformacji cyfrowej.
W ciągu zaledwie trzech lat powstało ponad 12 tysięcy aplikacji opartych na dużych modelach językowych, z czego zdecydowana większość korzysta z modeli zbudowanych przez kilku graczy – głównie OpenAI, Anthropic i Mistral.
To pokazuje rosnącą koncentrację infrastruktury, zasobów i wpływu w rękach nielicznych firm technologicznych.
AI staje się fundamentem w sektorze enterprise: wspiera obsługę klienta, analizę danych, generowanie dokumentów i automatyzację decyzji. Zmienia nie tylko sposób pracy, ale też strukturę organizacji.
Jednocześnie rośnie zainteresowanie modelami specjalistycznymi, trenowanymi lokalnie, na prywatnych danych.
Głowy w chmurach
Raport podkreśla, że dostęp do mocy obliczeniowej, danych i chmur to dziś strategiczny zasób – bardziej niż sam kod źródłowy. Nawet modele open source nie gwarantują niezależności, jeśli działają na infrastrukturze należącej do globalnych korporacji.
Europa jako jedyna wdrożyła systemowe regulacje (AI Act), ale stoi przed dylematem: jak chronić użytkowników, nie wypychając innowacji poza kontynent. Regulacja wyprzedza zdolności wdrożeniowe i może kosztować Europę rolę współtwórcy tej technologii.
Raport nie pozostawia złudzeń: AI to nie tylko technologia, ale narzędzie kształtowania świata, tak samo jak maszyna parowa, czy elektryczność.
To, kto będzie kontrolował modele, dane i reguły ich działania, zdecyduje o tym, kto pisze przyszłość. Europa stoi dziś przed pytaniem, czy będzie projektantem tej rzeczywistości, czy jedynie jej użytkownikiem. To europejska technologia parowa wywróciła świat do góry nogami. Teraz jednak nowa rewolucja technologiczna dzieje się gdzie indziej.
W 2023 roku na całym świecie powstało ponad 12 tysięcy aplikacji z wykorzystaniem generatywnej AI. Ale aż 81% z nich zostało zbudowanych na trzech modelach: OpenAI, Anthropic i Mistral. Choć Mistral jest firmą europejską, to sama struktura rynku AI pozostaje silnie zdominowana przez USA.
Kolonizacja zatacza koło
To właśnie ten fragment raportu powinien niepokoić europejskich decydentów najbardziej: Europa ma talenty, ma kapitał ludzki, ale nie ma suwerenności technologicznej.
Korzystamy z amerykańskich baz danych, API, modeli i chmur. Budujemy „europejskie” produkty w oparciu o nieeuropejską infrastrukturę.
Jak wskazuje raport, Generative AI redefiniuje podstawy interakcji człowiek - maszyna. Od customer service przez kodowanie po generowanie dokumentów, algorytmy nie tylko wspierają, ale coraz częściej zastępują pracę człowieka.
W wersji optymistycznej to podniesienie produktywności i demokratyzacja dostępu do wiedzy. W wersji pesymistycznej to ogromna koncentracja władzy w rękach kilku firm i regres kompetencji społecznych.
W kontekście europejskim to oznacza jeszcze jedno: uzależnienie nie tylko od technologii, ale od narracji, które one produkują.
“Dobre” nie znaczy “dobre dla wszystkich”
W jaki sposób modele są uczone? Na jakich danych? Kto decyduje, które odpowiedzi są „dobre”?
Jeśli Europa nie stworzy własnych modeli, to nie tylko nie będzie mogła konkurować, ale również nie będzie mogła się bronić, choćby przed subtelną manipulacją i propagandą, które zewnętrzne modele mogą mniej lub bardziej dyskretnie podsuwać. Mało wyrafinowanym acz dobitnym przykładem mogą być odpowiedzi chińskiego modelu Deepseek na pytania o wydarzenia na placu Niebiańskiego Spokoju w 1989.
Raport pokazuje bardzo wyraźnie: regulacja AI w Europie jest postrzegana jako najbardziej zaawansowana na świecie, ale jednocześnie – jako największe ryzyko dla lokalnych startupów.
AI Act, choć postępowy i konieczny, może doprowadzić do paradoksu: to nie Chiny, lecz Bruksela przypadkowo odetnie europejskie firmy od szansy na globalną konkurencję.
Model amerykański („build fast, regulate later”) pozwala dziś gigantycznym firmom inwestować dziesiątki miliardów dolarów rocznie w rozwój modeli. W tym czasie europejskie firmy próbują pogodzić innowacyjność z compliance. Efekt? Europa może stać się konsumentem AI, a nie jej architektem.
Raport odnotowuje eksplozję narzędzi open-source. Jednak prawdziwa bariera nie leży w kodzie, lecz w infrastrukturze i danych.
Nasza inteligencja, choć sztuczna
Modele typu open weight (jak Mistral) mają potencjał demokratyzujący, ale bez europejskich serwerów, baz danych, frameworków i mocy obliczeniowej nawet „otwarta” AI nie będzie w pełni nasza.
Jeśli Europa chce zachować niezależność cyfrową, potrzebuje:
Własnych foundation models szkolonych na lokalnych, wielojęzycznych danych.
Publicznych chmur i infrastruktury obliczeniowej, niezależnych od AWS, Azure i Google Cloud.
Zintegrowanego ekosystemu open source z finansowaniem na poziomie państwowym i UE.
Współpracy publiczno-prywatnej, która nie opiera się tylko na „grantach dla startupów”, ale buduje rzeczywistą strategiczną zdolność produkcyjną AI.
Artur Kurasiński
Fajny tekst? Chcesz mnie wesprzeć w tworzeniu kolejnych?
SZUKAMY LIDEREK I LIDERÓW AI!
“PRZED WYRUSZENIEM W DROGĘ NALEŻY ZEBRAĆ DRUŻYNĘ...” tak dokładnie brzmi kultowa fraza z gry “Baldur’s Gate” w interpretacji Piotra Fronczewskiego...
Głosu Franka Kimono możecie posłuchać w aplikacji Eleven Labs, a ja tym cytatem pozwoliłem sobie zwrócić tylko uwagę jak bardzo ważne jest aby mieć na pokładzie odpowiednie osoby.
W wypadku naszego kursu AI LEADERS tak dokładnie jest.
dr Maciej Chrzanowski - wnosi do AI LEADERS połączenie solidnego zaplecza naukowego z praktyką biznesową. Jako doktor nauk ekonomicznych od lat bada wpływ innowacji i nowych technologii na organizacje, a jednocześnie pracuje bezpośrednio z firmami nad zwiększaniem ich efektywności poprzez mądre wykorzystanie AI i automatyzacji. Perspektywa Maćka pozwoli wam spojrzeć na AI nie w kontekście „narzędzia”, lecz realnej zmiany modelu pracy, procesów i podejmowania decyzji.
Maciek bedzie pokazywał przede wszystkim metodykę działania: uporządkowane podejście do wdrażania AI, budowania kompetencji oraz przekładania technologii na konkretne rezultaty biznesowe. Będzie też pokazywał jak łączyć techniczne możliwości modeli z twardym myśleniem o produktywności, organizacji pracy i KPI. Dzięki temu nie tylko nauczycie się, jak korzystać z AI, ale przede wszystkim dowiecie się jak wdrażać AI odpowiedzialnie, skutecznie i w zgodzie ze stworzoną strategią organizacji.
Paula Skrzypecka - czyli absolutny fundament w obszarze prawnym i regulacyjnym. Od blisko trzech lat czytałem jej posty na Linkedin i uczyłem się z nich podejścia do aspektów prawnych związanych z AI. To ona będzie dzielić się z wami wiedzą na temat compliance, AI Act, odpowiedzialności czy pracy z danymi zgodnymi prawem polskim i europejskim.
Paula w ramach kursu odpowiada za warstwę prawną, ale napisanie, że „tylko” za nią, byłoby dużym uproszczeniem. Jej wiedza i doświadczenie pozwala sprawnie łączyć aspekty prawne, technologiczne i praktykę biznesową.
Przemek Jurgiel-Zyla-Żyła wnosi do projektu coś, czego często brakuje w rozmowach o AI – twarde myślenie produktowe i finansowe. Ogromne doświadczenie w pracy z produktami, modelami biznesowymi i liczeniem opłacalności w ramach wiodącego funduszu Movens Capital. Jestem przekonany, że to właśnie połączenie Przemka fascynacji technologią (a AI w szczególności) z chłodnym liczeniem ROI jest bezcenne.
Last but not least - ja zajmę się kwestiami narzędzi i marketingu (co robić aby “wycisnąć” jak najwięcej z różnych narzędzi i modeli AI). Jakie rozwiązania stosować w biurze i w domu.
Jak widzicie AI LEADERS nie jest kursem jednowymiarowym. To nie jest weekendowe “szkolenie z promptowania” ale połączenia wiedzy i doświadczenia praktyków z zakresu strategii, marketingu, prawa, budowy produktów cyfrowych, biznesu i realnego wykorzystania narzędzi AI.
Dlatego taki skład ma sens. Bo wdrażanie AI w organizacji to nie jest jedno zagadnienie ale to jest system naczyń połączonych i gra na wielu instrumentach na raz.
Brzmi ciekawie?
Kliknij tutaj
Hiszpański jednorożec bierze na cel polski rynek
Do Polski wchodzi europejski startup, który w mniej niż dekadę osiągnął status jednorożca i przekroczył 100 mln dolarów rocznego przychodu.
Factorial, obecny już w ponad 120 krajach i obsługujący tysiące firm, chce uporządkować rozdrobniony rynek narzędzi HR w Polsce, zastępując dziesiątki systemów jednym, zintegrowanym rozwiązaniem SaaS z natywną AI.
To nie jest tylko kolejna ekspansja zagranicznej firmy. To test dojrzałości polskiego rynku MŚP i sygnał, że cyfryzacja procesów kadrowych wchodzi w nową fazę — bardziej zautomatyzowaną, bardziej analityczną i bardziej konkurencyjną.
Co to oznacza dla lokalnych graczy HR Tech i dla firm, które wciąż operują na Excelu? W najnowszym tekście rozkładam to na czynniki pierwsze.
PRZECZYTAJ WIĘCEJ »
NEWSY WARTE TWOJEJ UWAGI:
Przeszukałem internet w poszukiwaniu najciekawszych/najważniejszych historii dotyczących technologii:
AI BY ODPALIŁA ATOMÓWKĘ
Naukowcy z King’s College London przeanalizowali, jak modele sztucznej inteligencji zachowują się w symulowanych sytuacjach kryzysu nuklearnego, ujawniając ich skłonność do eskalacji decyzji pod presją. Badanie rzuca nowe światło na ryzyko związane z wykorzystaniem AI w strategicznych i militarnych kontekstach.
JACK DORSEY ZWOLNIŁ POŁOWĘ LUDZI Z POWODU AI
Block kierowany przez Jack Dorsey redukuje zatrudnienie o 40%, co oznacza około 4 tysiące osób mniej w firmie. Powodem są rosnące inwestycje w sztuczną inteligencję i zmiana priorytetów operacyjnych, które mają zwiększyć efektywność organizacji.
ANTHROPIC ODPOWIADA PENTAGONOWI
Anthropic odnosi się do pojawiających się narracji wokół „Department of War”, wyjaśniając swoje stanowisko i kontekst wypowiedzi. Firma podkreśla swoje podejście do bezpieczeństwa oraz odpowiedzialnego rozwoju AI, starając się przeciąć spekulacje i nieporozumienia.
KOSMICZNE CENTRA DANYCH I WALKA O SUWERENNOŚĆ AI
Rosnące ambicje państw w zakresie suwerenności cyfrowej napędzają pomysły budowy orbitalnych centrów danych, które miałyby uniezależnić infrastrukturę AI od ziemskich ograniczeń politycznych i środowiskowych. Koncepcja brzmi futurystycznie, ale ujawnia realne napięcia geopolityczne wokół kontroli nad danymi i technologią.
CHINY KONTROLUJĄ RYNEK PRODUKCJI EV Z POWODU SUROWCÓW
Dominacja Chin w wydobyciu i przetwarzaniu metali ziem rzadkich sprawia, że producenci aut elektrycznych mają ograniczone pole manewru w uniezależnianiu łańcuchów dostaw. Nawet przy rosnących inwestycjach w alternatywne źródła, globalny rynek wciąż pozostaje silnie uzależniony od Pekinu.
LINK
TAJWAN, CHINY I WALKA O KRZEM
Napięcia między Tajwanem a Chinami coraz mocniej wpływają na globalny rynek półprzewodników i strategię firm z Doliny Krzemowej, w tym TSMC. Stawka jest ogromna – chodzi nie tylko o technologię, lecz także o bezpieczeństwo gospodarcze i geopolityczną równowagę sił.
PHONK PODBIJA YOUTUBE I TIKTOKA
Mroczny, basowy phonk wyrasta z internetowej niszy na globalny fenomen napędzany algorytmami YouTube’a i TikToka. Viralowe fragmenty utworów zmieniają sposób, w jaki młodzi słuchacze odkrywają muzykę i budują jej popularność poza tradycyjnym przemysłem.
ANTHROPIC OSKARŻA CHIŃSKĄ KONKURENCJĘ
Firma opisuje, jak wykrywa i ogranicza tzw. ataki destylacyjne, w których konkurenci próbują odtwarzać działanie modeli poprzez masowe zapytania. To kolejny etap wyścigu o ochronę własności intelektualnej w świecie szybko rozwijającej się sztucznej inteligencji.
AI ZMIENIA ŚCIEŻKI AWANSU W ACCENTURE
Accenture modyfikuje zasady awansów, premiując kompetencje związane ze sztuczną inteligencją, przez co część starszych pracowników może stracić szanse na promocję. To wyraźny sygnał, że korporacje coraz mocniej uzależniają rozwój kariery od adaptacji do rewolucji AI.
INWESTORZY: AI UDERZY W RYNEK PRACY W 2026
Kapitał wysokiego ryzyka coraz otwarciej zakłada, że nadchodzący rok przyniesie realne cięcia etatów napędzane wdrożeniami AI, a nie tylko eksperymenty z chatbotami. Według inwestorów firmy będą zmuszone do automatyzacji całych działów, by utrzymać konkurencyjność i marże.
JAK UKRAINA STAŁA SIĘ FABRYKĄ DRONÓW?
Ukraina w krótkim czasie przekształciła się w potężne zaplecze produkcji dronów, które zmienia oblicze współczesnego pola walki. Innowacyjne podejście do tanich, masowych konstrukcji pokazuje, jak wojna przyspiesza technologiczne przełomy i wyznacza nowe standardy konfliktów zbrojnych.
MIKRODRAMY PODBIJAJĄ MOBILE
Aplikacje z krótkimi, serialowymi formami wideo dynamicznie rosną, generując miliony pobrań i imponujące przychody z mikropłatności. Dane wskazują, że użytkownicy coraz chętniej sięgają po kilkuminutowe odcinki, co otwiera nowe możliwości monetyzacji dla twórców i marketerów.